Sıradaki ekinoks ya da gündönümü ne zaman?
Aralık gündönümü (kış): 21 Aralık 2026 Pazartesi, saat 23:50 (Türkiye saati).
| Kaç gün kaldı? | 48 gün |
|---|---|
| 2026 en uzun gün | 21 Haziran: İstanbul'da gündüz 15 sa 8 dk |
| 2026 en kısa gün | 21 Aralık: İstanbul'da gündüz 9 sa 13 dk |
| 2026 gece gündüz eşitliği | 20 Mart ve 23 Eylül |
| 21 Haziran her zaman en uzun gün mü? | Hayır; tarih yıla göre 20-22 Haziran arasında kayar. Neden? |
Anlar kendi hesabımızdır ve ABD Deniz Gözlemevi'nin (USNO) yayımladığı değerlerle 1 dakika içinde örtüşür.[34] İlinizde gündüzün kaç saat sürdüğünü aşağıdan hesaplayabilirsiniz.
Gün uzunluğu hesaplayıcı
İstanbul: bugün gündüz 10 sa 18 dk
Dünden 2 dakika kısa. Gün doğumu 07:38, gün batımı 17:56.
2026 en uzun gün
15 sa 8 dk
21 Haziran · 05:32 - 20:39
2026 en kısa gün
9 sa 13 dk
21 Aralık · 08:25 - 17:38
Fark: 5 sa 54 dk
Mart ekinoksu günü
12 sa 8 dk
20 Mart · 07:07 - 19:15
Tam 12 saat değil; aşağıda nedeni var.
Gündüz, Güneş'in üst kenarının ufukta göründüğü andan battığı ana kadar sayılır (düz ufuk, Türkiye saati). Ekinoks ve gündönümü anlarının tarihleri her ilde aynıdır; değişen gündüzün uzunluğudur: kuzeydeki illerde yaz günleri daha uzun, kış günleri daha kısadır.
Ekinoks ve gündönümü tarihleri 2026-2030
Her olayın tarihi ve saati (Türkiye saati). Sıradaki olayın bulunduğu yıl vurgulu, geçmiş olanlar soluk.
| Yıl | Mart ekinoksu | Haziran gündönümü | Eylül ekinoksu | Aralık gündönümü |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 20 Mart 17:45 | 21 Haziran 11:25 | 23 Eylül 03:05 | 21 Aralık 23:50 |
| 2027 | 20 Mart 23:24 | 21 Haziran 17:10 | 23 Eylül 09:01 | 22 Aralık 05:42 |
| 2028 | 20 Mart 05:17 | 20 Haziran 23:01 | 22 Eylül 14:45 | 21 Aralık 11:20 |
| 2029 | 20 Mart 11:01 | 21 Haziran 04:48 | 22 Eylül 20:37 | 21 Aralık 17:14 |
| 2030 | 20 Mart 16:51 | 21 Haziran 10:31 | 23 Eylül 02:27 | 21 Aralık 23:09 |
Anlar kendi hesabımızdır; USNO değerleriyle 1 dakika içinde aynıdır.[34] Hesap ne kadar doğru?
Ekinoksta gece ile gündüz gerçekten eşit mi?
Tam olarak değil. Ekinoks, Güneş'in merkezinin ekvatorun tam üzerinden geçtiği andır. Ama gün doğumu ve batımı Güneş'in merkezine değil üst kenarına göre sayılır; ayrıca hava, ufka yakın Güneş'in ışığını kırarak onu gerçekte olduğundan biraz yukarıda gösterir. Bu iki etki yüzünden ekinoks günü gündüz 12 saatten birkaç dakika uzun sürer. 2027 Mart ekinoksunda İstanbul'da gündüz 12 sa 7 dk; gece ile gündüzün gerçekten eşitlendiği gün ise 17 Mart (gündüz 11 sa 59 dk). Sonbaharda eşit gün ekinoksun birkaç gün sonrasına, 26 Eylül tarihine düşer.
| İl | Mart ekinoksu günü | Gerçekten eşit gün | Eylül ekinoksu günü | Gerçekten eşit gün |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul | 20 Mart: 12 sa 7 dk | 17 Mart | 23 Eylül: 12 sa 8 dk | 26 Eylül |
| Ankara | 20 Mart: 12 sa 7 dk | 17 Mart | 23 Eylül: 12 sa 8 dk | 26 Eylül |
Dünyada en uzun ve en kısa gün nerede?
Kuzeye gidildikçe yaz günleri uzar, kış günleri kısalır. Almanya, İsveç, Norveç ve İzlanda'dan seçtiğimiz şehirlerde 2026 yılının en uzun ve en kısa günü (her şehrin kendi yerel saatine göre hesaplandı).
| Şehir | Enlem | En uzun gün (Haziran) | En kısa gün (Aralık) |
|---|---|---|---|
| Dubai | 25,2° K | 13 sa 42 dk | 10 sa 34 dk |
| Antalya | 36,9° K | 14 sa 42 dk | 9 sa 38 dk |
| İstanbul | 41,0° K | 15 sa 8 dk | 9 sa 13 dk |
| Berlin | 52,5° K | 16 sa 50 dk | 7 sa 39 dk |
| Stockholm | 59,3° K | 18 sa 37 dk | 6 sa 5 dk |
| Oslo | 59,9° K | 18 sa 50 dk | 5 sa 54 dk |
| Reykjavik | 64,2° K | 21 sa 5 dk | 4 sa 7 dk |
| Tromsø (Norveç) | 69,7° K | 24 saat (Güneş batmaz) | 0 (Güneş doğmaz) |
Tromsø Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyindedir: yaz ortasında Güneş hiç batmaz, kış ortasında hiç doğmaz.
Mevsimler neden olur?
Dünya'nın dönme ekseni, Güneş etrafındaki yörüngesine göre yaklaşık 23,44 derece eğiktir.[36] Eksen yıl boyunca uzayda hep aynı yöne bakar; bu yüzden Dünya yörüngede ilerledikçe önce kuzey yarımküre, altı ay sonra güney yarımküre Güneş'e doğru eğilir. Güneş'e eğilen yarımkürede Güneş öğlen daha yüksekten bakar, ışınlar yere daha dik düşer ve gündüz daha uzun sürer: orada yaz yaşanır.
Yaygın bir yanlış, yazın Dünya'nın Güneş'e daha yakın olduğudur. Tam tersine, Dünya Güneş'e ocak başında en yakın, temmuz başında en uzaktır; aradaki fark mevsimleri belirleyecek kadar büyük değildir.[35] Mevsimlerin nedeni uzaklık değil, eğikliktir. Güney yarımkürede mevsimlerin bizimkinin tersi olması da bunu gösterir: Aralık'ta Avustralya'da yaz yaşanır.
- Haziran gündönümü: Kuzey yarımküre Güneş'e en çok eğiktir. Kuzeyde yılın en uzun günü, astronomik yazın başlangıcıdır.
- Aralık gündönümü: Kuzey yarımküre Güneş'ten en uzak yöne eğiktir. Kuzeyde yılın en kısa günü ve en uzun gecesi, astronomik kışın başlangıcıdır.
- Ekinokslar (Mart ve Eylül): Eksen Güneş'e ne yaklaşır ne uzaklaşır; Güneş tam ekvatorun üzerindedir. "Ekinoks" Latince "eşit gece" demektir; Türkçede gece gündüz eşitliği denir.
21 Haziran her zaman en uzun gün mü?
Hayır, tarih her yıl biraz kayar. Bir yıl 365 gün değil, yaklaşık 365,242 gündür.[36] Bu yüzden gündönümü anı her yıl yaklaşık 6 saat ileri kayar, artık yıllarda ise takvime eklenen bir günle geri gelir. Türkiye saatiyle Haziran gündönümü 20, 21 ya da 22 Haziran'a; Aralık gündönümü 21 ya da 22 Aralık'a; Mart ekinoksu 20 ya da 21 Mart'a, Eylül ekinoksu 22 ya da 23 Eylül'e düşer. Yukarıdaki tabloda her yılın kendi tarihini görebilirsiniz.
En uzun günün uzunluğu gündönümünden bir iki gün önce ve sonra yalnızca birkaç saniye değişir. Bu yüzden gündönümünün çevresindeki birkaç gün pratikte aynı uzunluktadır; günler fark edilir biçimde ancak bir iki hafta sonra kısalmaya başlar.
Ekvatorda ve kutuplarda ne olur?
Ekvatorda gündüz yıl boyunca 12 saate çok yakındır; mevsimlerin gün uzunluğuna etkisi neredeyse yoktur. Kutuplara doğru gidildikçe fark büyür. Kuzey Kutup Dairesi'nin (yaklaşık 66,6° kuzey) ötesinde yazın Güneş hiç batmaz (gece yarısı güneşi), kışın hiç doğmaz (kutup gecesi). Yukarıdaki dünya tablosunda Norveç'in Tromsø kentinde bunu görebilirsiniz.
Gün doğumu ve batımına ayın da eşlik ettiğini unutmayın: dolunay her zaman Güneş'in karşısında olduğu için kışın uzun gecelerde gökyüzünde en uzun ve en yüksekten kalır. Ayrıntısı Dolunay sayfasında.
Sık sorulan sorular
Gece gündüz eşitliği yılda kaç kez olur?
Yılda iki kez: Mart ekinoksunda (20 ya da 21 Mart) ve Eylül ekinoksunda (22 ya da 23 Eylül). Bu iki günde Güneş tam ekvatorun üzerindedir. Kuzey yarımkürede Mart ekinoksu ilkbaharın, Eylül ekinoksu sonbaharın astronomik başlangıcıdır.
En kısa günde hava saat kaçta kararır?
Aralık gündönümünde gün batımı İstanbul'da 17:38, Ankara'da 17:26, İzmir'de 17:54, Van'da 16:48 civarındadır (Türkiye saati). Türkiye bütün yıl aynı saati kullandığı için doğudaki illerde Güneş çok daha erken batar. Gündönümünden bir ay sonra gündüz İstanbul'da yaklaşık yarım saat uzamış olur. İlinizde gün uzunluğu →
Dünyanın her yerinde gece gündüz eşitliği yaşanır mı?
Ekinoks günü dünyanın neredeyse her yerinde gündüz 12 saate çok yakındır; ekvatorda da, İstanbul'da da, Oslo'da da 12 saat 7-11 dakika civarındadır. Fark, ışığın havada kırılmasından ve Güneş'in diskinin genişliğinden gelir. Yalnız kutup noktalarında Güneş o gün ufkun çizgisi boyunca dolaşır, doğup batmaz.
Kaynaklar
- [34]Earth's Seasons and ApsidesU.S. Naval Observatory
- [35]What Causes the Seasons?NASA Space Place
- [36]Earth Fact SheetNASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi (NSSDCA)
- Tarih ve saatler: Astronomy Engine ile Türkiye saatine göre hesaplanmıştır (nasıl doğruladık?).
- Ay görseli: NASA Scientific Visualization Studio.
Sitedeki bütün kaynaklar ve hangi bilgiyi nereden aldığımız: Kaynaklar.
Son güncelleme: