İlk dördün ile son dördün
İkisi de yarım ay, ama gökyüzünde neredeyse hiç karşılaşmazlar.
İlk dördün
- Aydınlık taraf
- Sağ
- Doğuş
- Öğle
- Batış
- Gece yarısı
- En iyi görüldüğü
- Akşam
Son dördün
- Aydınlık taraf
- Sol
- Doğuş
- Gece yarısı
- Batış
- Öğle
- En iyi görüldüğü
- Sabaha karşı
Gece kuşlarının ve erken kalkanların ayı
Son dördün gece yarısına doğru doğu ufkundan yükselir. Akşam saatlerinde gökyüzüne bakanlar onu göremez. Gece geç saatte ya da sabaha karşı dışarıda olanlar ise ayı güney gökyüzünde, sol yarısı parlak bir yarım daire olarak görür.
Gün doğduktan sonra da ay gökyüzünde kalır. Sabah saatlerinde güney ve güneybatı yönünde, mavi gökyüzünde soluk bir yarım ay olarak seçilir ve öğle saatlerinde batar. Son dördün, sabahları en kolay görülen ay evresidir.
Sabah ayı ne zaman ve nerede arayacağınızı sayfanın başındaki "Gündüz ayı nerede?" kutusu gösterir: ilinizi seçin, bugünün ve önümüzdeki günlerin saatlerini, ayın yönünü ve yüksekliğini görün.
Bu adı nereden alıyor?
Tıpkı ilk dördünde olduğu gibi, "dördün" ayın görünüşünü değil, yolculuğunu anlatır. Ay, yeni aydan bu yana döngüsünün dörtte üçünü tamamlamıştır; geriye son çeyrek kalır. Bu anda ay, gökyüzünde Güneş'ten 90 derece batıdadır ve Güneş ışığı ona yine yandan, bu kez öbür taraftan vurur.
Ayın yolculuğundan ilginç bir ayrıntı
Son dördünde ay, Dünya'nın yörüngede ilerlediği yönün tam önündedir. Dünya, Güneş'in etrafında saatte yaklaşık 107.000 kilometre hızla ilerler. Bu hızla Dünya, ayın son dördünde bulunduğu noktaya yaklaşık 3,5 saatte ulaşır.
Son dördünden sonra
Son dördünden sonra ay bir hafta boyunca incelir ve sabahları doğu ufkunda görülen küçülen hilale dönüşür. Ardından ay Güneş'in parlaklığında kaybolur ve yeni ay ile döngü yeniden başlar.
Önümüzdeki son dördün tarihleri
| Tarih | Gün | Saat |
|---|---|---|
| Pazar | 23:28 | |
| Salı | 09:09 | |
| Çarşamba | 22:00 | |
| Cuma | 13:56 | |
| Pazar | 08:17 | |
| Salı | 03:54 |
Kaynaklar
- NASA Science, Moon Phases
- Tarih ve saatler: Astronomy Engine ile Türkiye saatine göre hesaplanmıştır (nasıl doğruladık?).
- Ay görseli: NASA Scientific Visualization Studio.
Son güncelleme: