Yöntem ve Doğruluk

Hesaplar nasıl yapılıyor?

Ayın ve Güneş'in gökyüzündeki konumunu Astronomy Engine adlı açık kaynaklı bir kütüphaneyle hesaplıyoruz. Kütüphanenin kodu herkese açıktır ve internete bağlanmadan çalışır. Yani sitedeki tarihler başka bir sitenin verisinden kopyalanmaz, her sayfa açıldığında ya da sayfa yenilendiğinde yeniden hesaplanır.

Hesaplar Türkiye saatine (Europe/Istanbul) göre yapılır. Konum seçilmeyen sayfalarda varsayılan konum İstanbul'dur. Doğuş ve batış gibi yere bağlı bilgiler 81 ilin her biri için ayrı ayrı hesaplanır.

Nerede fark çıkabilir?

Hesap ne kadar doğru olursa olsun, bazı konularda gerçek hayattaki sonuç başka etkenlere de bağlıdır:

• Doğuş ve batış saatleri: Ayın üst kenarının düz bir ufka değdiği an hesaplanır, havanın ışığı kırması da hesaba katılır. Dağ, bina ya da sis varsa ayı birkaç dakika geç görürsünüz. İl için verilen saat, ilin merkezine göredir.
• Hilal ve Hicri ay başları: Hilalin görülüp görülmeyeceğini önceden kesin bilmek mümkün değildir. Bizim Ankara için kullandığımız ölçüt (gün batımında ay en az 5° yüksekte, Güneş'ten en az 8° uzakta) çoğu ay, Diyanet'in takviminden bir gün sonrasını gösterir. Bu yüzden Hicri tarihleri Ümmülkurâ takvimiyle veriyoruz. Bu takvim Diyanet'in 2027 dinî günlerinden dokuzuyla aynı güne düşüyor: Miraç, Berat, Kadir ve Mevlid kandilleri, Ramazan başı, iki bayram, Hicri yılbaşı ve Aşure. Yine de resmî tarih için her zaman Diyanet'e bakın.
• Tutulmanın görünmesi: Hesap, tutulmanın o anda gökyüzünde olup olmadığını söyler. Bulut ve ufuk durumunu söyleyemez.

Kendi tanımlarımız

Bazı kavramların herkesin kabul ettiği tek bir tanımı yoktur. Bu durumlarda hangi tanımı kullandığımızı açıkça yazıyoruz:

• Evre adı: Yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün bir andır. O anın düştüğü günün tamamına bu adı veriyoruz; diğer günlere ayın Güneş'e göre açısına göre ad veriyoruz.
• Süper ay: Dolunay anında Dünya'ya uzaklığı 362.500 km'den az olan dolunay. Ayrıntısı Süper Ay sayfasında.
• Ay burcu: Batı astrolojisinin kullandığı tropikal burçlar (Koç burcu ilkbahar noktasından başlar). Gökyüzündeki takımyıldızlarla aynı değildir; farkı Bugün Ay Hangi Burçta sayfasında gösteriyoruz.
• Boşluktaki ay: Güneş'ten Plüton'a dokuz gök cismi ve beş klasik açı. Kullanılan cisim listesi değişirse süreler de değişir.

Astroloji ve gelenek sayfaları

Ay burcu, boşluktaki ay, saç kesimi ve ekim-dikim sayfalarında ayın konumu bilimsel olarak hesaplanır ama bu konuma yüklenen anlam geleneğe dayanır. Bu sayfaları "geleneksel takvim" olarak sunuyoruz; bilimsel bir etkisi kanıtlanmış gibi yazmıyoruz. Her birinde "bilim ne diyor" bölümü bulunur.

Görseller

Ay fotoğrafları NASA'nın kamu malı görselleridir; her birinin altında çeken kişi ya da birim ve kaynak kaydı yazılıdır. Evre gölgeleri ve tutulma çizimleri bu site için hesapla çizilmiştir. Sitenin NASA ile bir bağı yoktur.