LUNATLAS

Tarihler

Güneş Tutulması

Ay, Güneş'in önünden geçtiğinde gündüz kararır. Bir sonraki güneş tutulması ne zaman, ilinizden ne kadarı görülecek?

Türkiye'den görülecek bir sonraki tutulma

2 Ağustos 2027

İstanbul: en derin an 12:39 · örtülme oranı %59

277 gün sonra

İlinizden görülecek tutulmalar

İstanbul

  1. Parçalı tutulma

    2 Ağustos 2027 Pazartesi

    11:27 başlar · 12:39 en derin · 13:50 biter

    %59

    örtülme

  2. Halkalı tutulma

    1 Haziran 2030 Cumartesi

    06:55 başlar · 08:04 en derin · 09:22 biter

    %88

    örtülme

  3. Parçalı tutulma

    20 Mart 2034 Pazartesi

    12:49 başlar · 13:57 en derin · 15:04 biter

    %36

    örtülme

Çizimlerde Ay'ın Güneş'in hangi yanından geçtiği temsilidir; örtülen miktar gerçek oranına göredir.

2 Ağustos 2027 güneş tutulması: 81 il

Güneş'in en derin anda örtülecek kısmı ve tutulmanın saatleri (Türkiye saati), en çok örtülen ilden en aza doğru.

İlÖrtülmeEn derin
Muğla
%74
12:41
Aydın
%72
12:40
İzmir
%71
12:38
Antalya
%71
12:46
Denizli
%71
12:42
Manisa
%70
12:38
Burdur
%69
12:44
Isparta
%68
12:44
Uşak
%67
12:41
Çanakkale
%66
12:35
Balıkesir
%66
12:38
Karaman
%66
12:50
Afyonkarahisar
%65
12:43
Konya
%65
12:48
Mersin
%64
12:52
Hatay
%64
12:56
Kütahya
%63
12:42
Adana
%62
12:53
Bursa
%62
12:39
Tekirdağ
%61
12:36
Eskişehir
%61
12:42
Bilecik
%61
12:41
Osmaniye
%60
12:55
Niğde
%60
12:51
Edirne
%60
12:34
Aksaray
%60
12:50
Yalova
%60
12:39
Kilis
%60
12:57
İstanbul
%59
12:39
Kırklareli
%59
12:35
Kocaeli
%58
12:40
Gaziantep
%58
12:57
Sakarya
%58
12:41
Nevşehir
%58
12:50
Kahramanmaraş
%58
12:55
Kırşehir
%57
12:49
Ankara
%57
12:46
Düzce
%57
12:42
Kayseri
%56
12:51
Bolu
%56
12:43
Kırıkkale
%56
12:47
Şanlıurfa
%55
12:59
Adıyaman
%54
12:57
Yozgat
%54
12:49
Zonguldak
%53
12:43
Çankırı
%53
12:46
Karabük
%53
12:44
Malatya
%53
12:56
Bartın
%52
12:43
Çorum
%51
12:49
Mardin
%51
13:02
Kastamonu
%51
12:46
Sivas
%51
12:53
Diyarbakır
%50
13:00
Elazığ
%50
12:58
Amasya
%50
12:50
Tokat
%50
12:51
Batman
%49
13:02
Tunceli
%48
12:57
Şırnak
%47
13:04
Siirt
%47
13:03
Bingöl
%47
12:59
Samsun
%47
12:50
Sinop
%46
12:47
Erzincan
%46
12:57
Bitlis
%45
13:02
Ordu
%45
12:53
Hakkari
%45
13:06
Giresun
%45
12:53
Muş
%45
13:01
Gümüşhane
%44
12:56
Bayburt
%43
12:57
Van
%43
13:04
Erzurum
%43
12:59
Trabzon
%42
12:55
Rize
%41
12:56
Ağrı
%40
13:02
Artvin
%38
12:58
Iğdır
%38
13:03
Kars
%38
13:01
Ardahan
%37
13:00

Türkiye'den görülecek tam ve halkalı tutulmalar

Ay'ın Güneş'i tamamen ya da halka bırakarak örttüğü tutulmalar yalnızca dar bir şeritten görülür. 2100'e kadar Türkiye'de bir il merkezinden görülecek olanlar:

  1. Halkalı güneş tutulması

    1 Haziran 2030 Cumartesi

    İstanbul, Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Yalova, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Zonguldak, Bartın

  2. Tam güneş tutulması

    30 Nisan 2060 Cuma

    Adana, Mersin, Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Van ve Güneydoğu ile Doğu Anadolu'da toplam 21 il

  3. Tam güneş tutulması

    3 Eylül 2081 Çarşamba

    İstanbul, Ankara, Kocaeli, Kayseri, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa ve İç Anadolu ile Batı Karadeniz'de toplam 22 il

  4. Tam güneş tutulması

    21 Nisan 2088 Çarşamba

    İstanbul, Bursa, Çanakkale, Tekirdağ, Kocaeli, Sakarya, Zonguldak, Sinop ve Marmara ile Batı Karadeniz'de toplam 16 il

  5. Halkalı güneş tutulması

    23 Temmuz 2093 Perşembe

    Trabzon, Rize, Samsun, Erzurum, Van ve Karadeniz ile Doğu Anadolu'da toplam 19 il

Güneş tutulması nasıl olur?

Güneş tutulması, yeni ayda Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girip Güneş'i örtmesidir. Güneş, Ay'dan yaklaşık 400 kat büyüktür ama yaklaşık 400 kat da uzaktadır. Bu tesadüf sayesinde ikisi gökyüzünde neredeyse aynı büyüklükte görünür ve Ay, Güneş'i tam olarak örtebilir.

GüneşAyDünyaYarı gölge: parçalı tutulmaTam gölge: tam tutulma
Güneş tutulması: Ay, Güneş ile Dünya'nın arasına girer. Koyu tam gölgenin düştüğü dar şeritte tam tutulma, çevresindeki geniş yarı gölgede parçalı tutulma görülür. Ölçekli değildir.
  • Tam tutulma: Ay Güneş'i tamamen örter. Gündüz birkaç dakikalığına alacakaranlık olur, yıldızlar görünür ve Güneş'in çevresindeki inci beyazı taç (korona) ortaya çıkar.
  • Halkalı tutulma: Ay, Dünya'dan uzak olduğu için Güneş'i tamamen örtemez. Ortada karanlık bir disk, çevresinde parlak bir "ateş halkası" kalır.
  • Parçalı tutulma: Güneş'in yalnızca bir kısmı örtülür. Tam ya da halkalı tutulmanın geçtiği şeridin çevresindeki geniş bölgelerden tutulma böyle görülür.

Ay'ın gölgesi Dünya'da yalnızca birkaç yüz kilometre genişliğinde bir şerit çizer. Bu yüzden tam tutulma, belirli bir yerden ortalama birkaç yüz yılda bir görülür. Türkiye son olarak 11 Ağustos 1999'da (Amasya, Tokat, Sivas, Elazığ ve çevresi) ve 29 Mart 2006'da (Antalya ve çevresi) tam tutulmaya tanıklık etti.

Tam güneş tutulmasında ayın kara diski çevresinde parlayan beyaz korona
Ayın kenarından sızan tek parlak ışık noktası: elmas yüzük
Tam tutulma: Ay Güneş'i tamamen örtünce Güneş'in dış atmosferi (korona) görünür. · Görsel: NASA/Carla ThomasElmas yüzük: tam tutulmanın bitişinde Güneş ışığı ayın kenarındaki vadilerden sızar. · Görsel: NASA/Carla Thomas

Güneş tutulması güvenli nasıl izlenir?

Güneş'e tutulma sırasında da korumasız bakmak gözlere kalıcı zarar verebilir. Güneş'in %90'ı örtülse bile kalan ince hilal, retinayı yakacak kadar parlaktır. Üstelik bu hasar acı vermez; fark edildiğinde iş işten geçmiş olur.

  • Yalnızca ISO 12312-2 standardına uygun tutulma gözlüğü kullanın. Gözlüğün çizik ya da delik olmadığını kontrol edin.
  • Güneş gözlüğü, film negatifi, isli cam, röntgen filmi güvenli değildir. Ne kadar koyu olursa olsun.
  • Dürbün, teleskop ya da fotoğraf makinesiyle önüne özel güneş filtresi takılmadan asla bakmayın; tutulma gözlüğü bu araçlar için yeterli değildir.
  • İğne deliği yöntemi en kolay ve güvenli yoldur: bir kartona küçük bir delik açın ve Güneş ışığını yere ya da beyaz bir kâğıda düşürün. Güneş'in hilal biçimindeki görüntüsünü görürsünüz. Ağaç yapraklarının arasından düşen ışık lekeleri de tutulma sırasında küçük hilallere dönüşür.
  • Çocuklara özellikle dikkat edin. Tutulma gözlüğünü takmadan Güneş'e bakmamaları gerektiğini önceden anlatın.

Yalnızca tam tutulmanın kısa "tam" anında, Güneş tamamen örtülüyken gözlük çıkarılabilir. 2027 ve 2030 tutulmaları Türkiye'den parçalı ve halkalı görüleceği için bu tutulmalarda gözlük hiçbir an çıkarılmamalıdır. Halkalı tutulmada bile kalan ateş halkası doğrudan bakılamayacak kadar parlaktır.

Ay tutulmasından farkı

Ay tutulmasında Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer ve Ay'ın göründüğü her yerden izlenir; çıplak gözle bakmak tamamen güvenlidir. Güneş tutulmasında ise Ay'ın küçük gölgesi Dünya'ya düşer ve tutulma yalnızca belirli bölgelerden görülür. Ay tutulmaları için Ay Tutulmaları ve Kanlı Ay sayfalarına bakabilirsiniz.

Ay olaylarını takviminize ekleyin

Dolunay, yeni ay, ay tutulmaları ve Türkiye'den görülecek güneş tutulmaları (görünürlük: İstanbul) telefonunuzun takviminde görünsün. Saatler Türkiye saatidir; takvim kendiliğinden güncellenir.

Google Takvim'e ekleiPhone / Mac / OutlookDosyayı indir (.ics)

Sık sorulan sorular

Güneş tutulması kaç yılda bir olur?

Dünya'nın bir yerinde her yıl en az iki, en çok beş güneş tutulması olur. Ama tam tutulma çok dar bir şeritten görülür; aynı noktadan tam güneş tutulması ortalama 375 yılda bir görülür. Parçalı tutulmalar ise Türkiye'den birkaç yılda bir izlenebilir.

Güneş tutulması ne kadar sürer?

Ayın Güneş'in önünden geçişi baştan sona 2-3 saat kadar sürer. Tam ya da halkalı evre ise çok kısadır: tam tutulma bir noktada en fazla 7,5 dakika, çoğu zaman 2-4 dakika sürer. Sayfadaki il tablosunda tutulmanın başlangıç, en derin an ve bitiş saatleri yer alıyor.

Güneş tutulması neden her yeni ayda olmaz?

Çünkü ayın yörüngesi, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesine göre yaklaşık 5 derece eğiktir. Çoğu yeni ayda ay, Güneş'in biraz üstünden ya da altından geçer. Tutulma, yeni ay iki yörüngenin kesiştiği noktalara yakın olduğunda yaşanır; bu da yılda iki kez gelen tutulma dönemlerinde olur. Yeni ay ve tutulmalar →

Güneş tutulmasında ay hangi evrededir?

Yeni ay evresindedir. Ay, Dünya ile Güneş'in arasındadır ve aydınlık yüzü bize ters bakar; bu yüzden tutulma sırasında Güneş'in önünde kara bir disk olarak görülür. Ay tutulmasında ise ay dolunay evresindedir.

Kaynaklar

Son güncelleme:

İlgili sayfalar